Συντάκτης: Freskoulis

Από το χωράφι στο πιάτο μας – κι από το πιάτο μας πίσω στη φύση

Αυτή είναι η φιλοσοφία της κομποστοποίησης: μια φυσική διαδικασία αποσύνθεσης οργανικών αποβλήτων –όπως φρούτα, λαχανικά και άλλα φυσικά υλικά– που μετατρέπονται σε ένα πλούσιο, θρεπτικό λίπασμα: το κομπόστ. Ακριβώς όπως συμβαίνει στη φύση, η κομποστοποίηση μιμείται την αποσύνθεση των φυτών, ανακυκλώνοντας οργανικά απορρίμματα και μειώνοντας τον όγκο των σκουπιδιών.

Γνωρίζετε ότι κάθε χρόνο, περίπου 930 εκατομμύρια τόνοι τροφίμων καταλήγουν στα σκουπίδια;

Αυτή η σπατάλη ευθύνεται για το 10% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που εντείνουν την κλιματική κρίση. Η κομποστοποίηση είναι μια απλή και πρακτική λύση που μπορεί να αλλάξει το αποτύπωμά μας στο περιβάλλον — ξεκινώντας από την κουζίνα μας.

Γιατί είναι τόσο χρήσιμη η κομποστοποίηση;

Η σπατάλη τροφίμων είναι ένα από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά προβλήματα της εποχής μας. Σύμφωνα με το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών, σχεδόν το ένα τρίτο των τροφίμων που παράγονται σε παγκόσμια κλίμακα καταλήγει στις χωματερές. Στην Ελλάδα, κάθε άνθρωπος σπαταλά περίπου 89 κιλά τροφίμων τον χρόνο, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για πιο υπεύθυνες πρακτικές διαχείρισης.

Η κομποστοποίηση προσφέρει μια λύση που είναι τόσο απλή όσο και αποτελεσματική. Μέσα από αυτήν, τα οργανικά υπολείμματα επιστρέφουν στη γη με τρόπο ωφέλιμο. Το κομπόστ που παράγεται μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φυσικό λίπασμα, εμπλουτίζοντας το έδαφος με απαραίτητα θρεπτικά στοιχεία. Το έδαφος γίνεται πιο γόνιμο, η υγρασία συγκρατείται καλύτερα και οι καλλιέργειες αποκτούν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, ενώ παράλληλα μειώνεται η ανάγκη για χημικά λιπάσματα. Η διαδικασία της κομποστοποίησης λειτουργεί σαν φυσικός κύκλος φροντίδας: ό,τι δεν καταναλώθηκε, μπορεί να θρέψει το μέλλον.

Η δέσμευση υπεύθυνης διαχείρισης αποβλήτων της Eurocatering

Η κομποστοποίηση και η καταπολέμηση της σπατάλης του φαγητού έχουν ως στόχο τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και κατ’ επέκταση την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και την προστασία του περιβάλλοντος. Με την κομποστοποίηση, μειώνονται τα απορρίμματα που καταλήγουν στις χωματερές και περιορίζεται η παραγωγή ενός αερίου που είναι 28 φορές πιο ισχυρό από το διοξείδιο του άνθρακα. Το αέριο αυτό είναι το μεθάνιο που παράγεται όταν τα τρόφιμα σαπίζουν στις χωματερές χωρίς την ύπαρξη οξυγόνου.

Γι’ αυτό τον λόγο, η κομποστοποίηση δεν θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στα σπίτια.  Στον επιχειρηματικό κόσμο, ολοένα και περισσότερες εταιρείες ενσωματώνουν την κομποστοποίηση ως βασικό άξονα της στρατηγικής τους για βιωσιμότητα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Eurocatering AE, η εταιρεία πίσω από τα προϊόντα Φρεσκούλης, αποτελεί την πρώτη εταιρεία στην Ελλάδα που έλαβε την πιστοποίηση No Food Waste, η οποία αναπτύχθηκε από την TÜV AUSTRIA Hellas σε συνεργασία με τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Μπορούμε. Εστιάζοντας στους αριθμούς, η εταιρεία Eurocatering AE έχει διασώσει 85 τόνους φρούτων και λαχανικών από το 2016, έχει πετύχει μείωση της σπατάλης τροφίμων κατά 22% τα περασμένα χρόνια και έχει αποστείλει 5.500 τόνους οργανικών αποβλήτων για κομποστοποίηση τα έτη 2022 και 2023, μειώνοντας σημαντικά το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Φυσικά, η εταιρεία συνεχίζει τις δράσεις της αναπτύσσοντας καινοτόμες λύσεις που προωθούν την υπεύθυνη διαχείριση των τροφίμων και τη βιωσιμότητα, τόσο για τον καταναλωτή, όσο και για το περιβάλλον.

Η κομποστοποίηση αποτελεί ένα μικρό, αλλά παράλληλα κι ένα μεγάλο βήμα προς έναν πιο βιώσιμο κόσμο, τόσο για τις εταιρείες, όσο και για τους καταναλωτές. Ξεκινήστε άμεσα την κομποστοποίηση στο σπίτι και γίνετε μέρος της λύσης του προβλήματος με στόχο ένα πιο πράσινο αύριο για τις επόμενες γενιές. Όπως λέει και μία διάσημη ινδιάνικη ρήση, δεν κληρονομούμε τη γη από τους προγόνους μας, τη δανειζόμαστε από τα παιδιά μας.

Πώς μπορείτε να ξεκινήσετε την κομποστοποίηση στο σπίτι;

Η κομποστοποίηση στο σπίτι δεν απαιτεί ειδικές γνώσεις ούτε περίπλοκο εξοπλισμό. Αρκεί ένας κάδος κομποστοποίησης, τον οποίο μπορείτε να τοποθετήσετε στον κήπο ή ακόμη και στο μπαλκόνι. Εκεί θα συγκεντρώνετε τα οργανικά απορρίμματα της καθημερινότητας, όπως φλούδες φρούτων και λαχανικών, φύλλα, κοτσάνια και υπολείμματα από φυτά. Για να ξεκινήσει σωστά η διαδικασία αποσύνθεσης, είναι σημαντικό να τηρείται η σωστή αναλογία ανάμεσα σε υλικά που είναι πλούσια σε άζωτο, όπως τα φρέσκα φυτικά υπολείμματα, και υλικά που είναι πλούσια σε άνθρακα, όπως τα ξερά φύλλα, τα κλαδιά ή το χαρτί κουζίνας. Η ισορροπία ανάμεσα σε αυτά τα δύο βοηθά ώστε η αποσύνθεση να προχωρήσει χωρίς προβλήματα, χωρίς έντονες οσμές ή ανεπιθύμητους επισκέπτες.

Σε αυτό το σημείο, αξίζει να γνωρίζετε και τι επιτρέπεται να τοποθετείται στον κάδο. Κατάλληλα για κομποστοποίηση είναι τα υπολείμματα από φρούτα και λαχανικά, τα τσόφλια αυγών, το φίλτρο και το κατακάθι του καφέ, το τσάι με το φακελάκι του (εφόσον δεν περιέχει πλαστικό), το χαρτί κουζίνας ή εφημερίδας χωρίς μελάνια, καθώς και τα ξερά φύλλα και τα μικρά κλαδιά από φυτά. Αντίθετα, θα πρέπει να αποφεύγονται τα μαγειρεμένα φαγητά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, το κρέας και τα ψάρια, καθώς και κάθε λιπαρή ή επεξεργασμένη τροφή. Τα υλικά αυτά τείνουν να δημιουργούν δυσάρεστες οσμές και προσελκύουν ζώα ή έντομα, ενώ παράλληλα εμποδίζουν την ομαλή αποσύνθεση του μείγματος.

Εξίσου σημαντική είναι η φροντίδα του μείγματος. Χρειάζεται ανακάτεμα ανά διαστήματα, ώστε να κυκλοφορεί επαρκώς ο αέρας και να ενισχύεται η δράση των μικροοργανισμών που είναι υπεύθυνοι για τη διάσπαση των υλικών. Μέσα σε διάστημα λίγων εβδομάδων έως λίγων μηνών, το μείγμα αυτό θα μεταμορφωθεί σε σκούρο, αρωματικό κομπόστ που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε στις γλάστρες, στον κήπο, στο πάρκο ή ακόμη και στα φυτά της γειτονιάς σας.